Hoofdstuk 2: Juridisch & Financieel​

Inkomstenmodellen en premies

In België bestaan er verschillende financieringssystemen voor huisartsenpraktijken. Deze systemen bepalen hoe huisartsen vergoed worden voor hun prestaties en hoe de praktijkinkomsten opgebouwd worden. Daarnaast zijn er verschillende subsidies en premies die huisartsen kunnen ontvangen. 

Keuze vergoedingssysteem praktijk

1. Vergoeding per prestatie

Dit is het klassieke en meest voorkomende systeem waarbij patiënten betalen per prestatie. 

2. Forfaitaire praktijk

In dit systeem ontvangt de praktijk een vast bedrag per ingeschreven patiënt per maand, ongeacht het aantal consultaties of medische handelingen die er gesteld worden. 

3. New Deal praktijk

Sinds 2024 is het mogelijk om te kiezen voor het New Deal systeem: een nieuw financieringsmodel voor huisartsenpraktijken.  

 

Meer info over de verschillende systemen vind je terug in de 3 tabbladen hieronder. 

Vergoeding per prestatie

Dit is het klassieke en meest voorkomende systeem: de huisarts wordt betaald per verstrekking (consultatie, huisbezoek, medische handeling). 

Hier bovenop krijgt de huisarts nog een vergoeding voor het beheer van het GMD en zijn er bijkomende premies mogelijk (zie verder). 

Forfaitaire praktijk

In dit betalingssysteem ontvangt de praktijk een vast bedrag per ingeschreven patiënt per maand, ongeacht het aantal consultaties of medische handelingen die gesteld worden. We denken hierbij aan medische huizen, wijkgezondheidscentra en Geneeskunde voor het Volk. 

Het forfait dekt het volgende:

Beginnende medische huizen ontvangen hetzelfde forfait per patiënt. Later hangt het bedrag van het forfait af van specifieke kenmerken van de rechthebbenden die er geregistreerd zijn, bv. leeftijd, geslacht, sociale status, aanwezigheid van chronische ziekten, …

Patiënten dienen zich eenmalig in te schrijven in een medisch huis door het ondertekenen van een contract. Zij betalen niets voor de verzorging die gedekt wordt door het forfait. Anderzijds verbinden ze zich ertoe om geen andere zorgverleners (huisarts, verpleegkundige, kinesist; indien aanwezig in de praktijk) meer te raadplegen dan de zorgverleners die in het medisch huis werken. Indien de patiënt toch een andere zorgverlener raadpleegt dan zal het ziekenfonds de verstrekkingen niet terugbetalen aan de patiënt. Indien de raadpleging gebeurt in het kader van nacht-of weekendwacht of na overleg met het medisch huis, dan betaalt het medisch huis de raadpleging terug.

Een medisch huis kan verpleegkundige zorg uitbesteden. De patiënt moet deze zorg wel eerst aanvragen aan de praktijk en die beslist vervolgens of de eigen verpleegkundige of de thuisverpleegkundige opgestart wordt. Na aanvraag moet de patiënt niet betalen voor deze zorgen. 

New Deal praktijk

Sinds 2024 is het ook mogelijk om te kiezen voor de New Deal. Dit is een nieuw, vrijwillig financierings- en organisatiemodel voor huisartsenpraktijken in België. Het model is ontwikkeld door het Riziv i.s.m. de sector, met als doel de eerstelijnszorg duurzamer en aantrekkelijker te maken voor zowel artsen als patiënten. 

Het systeem bevat 3 financieringspijlers: 

  • Per verstrekking (raadplegingen, huisbezoeken en technische handelingen). Voor patiënten met een GMD binnen de praktijk zijn er aangepaste tarieven, voor patiënten die geen GMD hebben in de praktijk gelden de standaard tarieven. 
  • Een forfaitaire en gewogen financiering per patiënt met een vaste therapeutische relatie, boven op het GMD (capitatiefinanciering). Dit bedrag is afhankelijk van de leeftijd van de patiënt en het statuut verhoogde tegemoetkoming. 
  • Een premiefinanciering voor de praktijk, die moet inzetten op kwaliteit, ondersteuning, beschikbaarheid en samenwerking. Er is een premie mogelijk voor ondersteuning door een praktijkverpleegkundige en een praktijkmanager. Ook de geïntegreerde praktijkpremie is beschikbaar. 

Er is een simulatietool beschikbaar op de website www.newdealhuisartsen.be waarmee je bij benadering een vergelijking kan maken met de inkomsten van de klassieke prestatiefinanciering. 

Geïntegreerde praktijkpremie

Dit is een forfaitaire premie die jaarlijks door het Riziv uitbetaald wordt aan huisartsen om de werking van hun praktijk en het gebruik van E-diensten te ondersteunen.

De hoogte van het forfait is afhankelijk van het gebruik van een aanvaard softwarepakket en van het aantal E-diensten waarvan je gebruik maakt (Recip-e, Hoofdstuk IV, eFact, informed consent, sumehr, eGMD, medicatieschema, evidence linker CEBAM, eAttest en MyHandicap). U kan de premie aanvragen via de ProGezondheid tool.

GMD starterspremie

Een startende arts heeft recht op de eenmalige GMD-starterspremie als hij/zij voldoet aan de volgende voorwaarden:

  • in 2021 of later een RIZIV-nummer als erkend huisarts verkregen
  • een geïntegreerde praktijkpremie ontvangen voor hetzelfde jaar
  • elektronisch beheer van medische dossiers
  • prestatiegericht werken

 

Je hoeft niet specifieks te doen om de starterspremie te ontvangen. Je hebt voor het jaar waarin je jouw RIZIV-nummer ontving recht op deze premie, als je voor datzelfde jaar recht hebt op de geïntegreerde praktijkpremie en deze premie via de daartoe voorziene ProGezondheid-module aanvraagt. 

Riziv sociaal statuut bij conventionering

Als geconventioneerde arts kan u aanspraak maken op sociale voordelen die het ‘sociaal statuut’ worden genoemd. Het sociaal statuut bestaat uit twee verschillende voordelen: het sociaal voordeel en het conventievoordeel:

  • Het sociaal voordeel is de jaarlijkse bijdrage van het sociaal statuut dat gestort wordt aan een verzekeringsonderneming waarmee de huisarts een contract voor een vervangingsinkomen bij invaliditeit en/of een pensioenovereenkomst heeft afgesloten. 
  • Het conventievoordeel is de jaarlijkse bijdrage van het sociaal statuut dat na pensioenopname rechtstreeks gestort wordt op het in ProGezondheid opgegeven rekeningnummer. 

Impulseo

Naar aanleiding van de vroegere ‘Impulseo-financiering’ voorziet het Agentschap Zorg & Gezondheid opnieuw financiële ondersteuning voor huisartsen. Zo kunnen huisartsen een lening en tegemoetkomingen aanvragen om hen te ondersteunen bij de opstart of uitbouw van hun praktijk en wanneer ze willen inzetten op interdisciplinaire praktijkvoering. 

A) Renteloze lening van €35 000 voor de opstart of uitbouw van een huisartsenpraktijk

Elke huisarts die zich voor de eerste keer installeert in een nieuwe of bestaande praktijk kan deze renteloze lening aanvragen. De lening moet binnen de 5 jaar na installatie aangevraagd worden. Ook HAIO’s kunnen de lening aanvragen voor de installatie op voorwaarde dat hij/zij zich binnen een jaar zal installeren en een aankoopbewijs kan voorleggen.

Er is een bijkomende lening van €10 000 mogelijk voor een bijkomende ruimte of bijkomende infrastructuur voor samenwerking met een praktijkondersteuner of een praktijkverpleegkundige.

B) Jaarlijkse tegemoetkoming in loonkosten van een praktijkondersteuner of praktijkverpleegkundige

Als je wil inzetten op interdisciplinaire praktijkvoering, heb je de keuze uit een tegemoetkoming:

  • van maximaal €7.400 euro per jaar als tegemoetkoming in de loonkost van één of meerdere extra medewerkers (praktijkondersteuners en/of praktijk-verpleegkundigen). Dit maximumbedrag kan verhoogd worden met €800 indien u inzet op extra vorming voor de verdere professionalisering van de samenwerking;
  • of van €3.400 per jaar als tegemoetkoming voor een telesecretariaat.

Belangrijk: om te kunnen rekenen op de tegemoetkomingen van de Vlaamse overheid, moet je aangesloten zijn bij de regionale huisartsenkring.

Zorgtrajecten

Een zorgtraject organiseert en coördineert de aanpak, de behandeling en de opvolging van een patiënt met een chronische ziekte. Het berust op de samenwerking tussen drie partijen: de patiënt, de huisarts en de specialist. Het zorgtraject begint na ondertekening van een contract door de drie partijen en loopt gedurende vier jaar. Als huisarts coördineert u het zorgtraject terwijl de specialist advies geeft en superviseert.

Als jouw patiënten deelnemen aan het zorgtraject diabetes of het zorgtraject chronische nierinsufficiëntie, krijg je van het Riziv een forfaitaire tegemoetkoming voor die patiënten.

Beschikbaarheidsvergoeding

Huisartsen die deelnemen aan een georganiseerde wachtdienst krijgen van het Riziv beschikbaarheidshonoraria uitbetaald. Dit is enkel van toepassing in het weekend, een wettelijke feestdag of avond/nacht van een weekwacht. Deze honoraria worden uitbetaald op basis van de wachtgegevens die je huisartsenkring/ wachtpost via de portaalsite MEDEGA registreert. 

Accreditering

Als je geaccrediteerd bent, dan krijg je een jaarlijks forfaitair accrediteringshonorarium dat een deel van jouw vormingskosten dekt.

Tegemoetkoming zorgcontinuïteit

Huisartsenpraktijken en medische huizen kunnen een jaarlijkse tegemoetkoming krijgen voor de kosten verbonden aan de continuïteit van de praktijkvoering. Deze tegemoetkoming wordt voorzien om een vast samenwerkingsverband met een verpleegkundige of praktijkassistent te stimuleren.

 

Startlening

Via participatiemaatschappij Vlaanderen kunnen startende vrije beroepers in aanmerking komen voor een startlening van €100 000.

Waarborg
regeling

Kan je niet genoeg financiële zekerheden bieden aan je bank, dan kan de Vlaamse Waarborgregeling je bankier mogelijk over de streep trekken. Zo kan tot 75% van je kredietbedrag gedekt worden. Je betaalt een eenmalige premie in functie van de grootte en looptijd van je waarborg.